Przed zabiegiem

Pacjent kwalifikowany jest do zabiegu embolizacji żylaków powrózka nasiennego na podstawie badań obrazowych, takich jak USG Doppler, weno-MR lub w wybranych przypadkach weno-TK. Istotne znaczenie ma również dokładnie przeprowadzony wywiad lekarski, zgłaszane objawy oraz ewentualne obniżone parametry nasienia lub poziomu testosteronu.

Przed zabiegiem zalecane jest wykonanie kontrolnych badań krwi, przede wszystkim w celu oceny funkcji nerek. Pacjent otrzymuje również opracowany w Doppler Instytut schemat odpowiedniego nawodnienia, polegający na przyjmowaniu zwiększonej ilości płynów w ciągu 24 godzin poprzedzających zabieg. Takie postępowanie działa nefroprotekcyjnie, czyli zmniejsza negatywny wpływ środka kontrastowego na nerki i inne narządy.

W dniu zabiegu pacjent powinien pozostawać na czczo bez jedzenia przez około 6 godzin przed zabiegiem oraz bez picia przez około 2 godziny. Ma to na celu ograniczenie ryzyka wystąpienia nudności, które sporadycznie mogą pojawić się w trakcie procedury.

—

Znieczulenie i przebieg zabiegu

Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym. Pacjent odczuwa jedynie moment ukłucia – najczęściej w okolicy prawego obojczyka, rzadziej w pachwinie. Po zastosowaniu znieczulenia miejscowego dodatkowe formy znieczulenia zazwyczaj nie są potrzebne. W niektórych przypadkach stosowana jest wcześniej delikatna sedacja doustna w postaci tabletki. Sam zabieg jest zwykle mało odczuwalny lub całkowicie niebolesny.

Pierwszym etapem procedury jest uzyskanie dostępu naczyniowego. W zdecydowanej większości przypadków dostęp wykonywany jest w okolicy prawego obojczyka, przez żyłę szyjną wewnętrzną. Nakłucie odbywa się pod kontrolą USG, po wcześniejszym znieczuleniu skóry. Taki dostęp zapewnia największe możliwości dotarcia do naczyń po prawej i lewej stronie jamy brzusznej oraz miednicy.

Następnie zakładana jest koszulka naczyniowa, czyli rodzaj większego wenflonu umożliwiającego bezpieczne wprowadzenie narzędzi do naczyń. Za pomocą cienkiego prowadnika lekarz przechodzi w okolice żył jądrowych oraz naczyń miednicy pod kontrolą angiografu, czyli promieniowania rentgenowskiego.

Kolejnym etapem jest wykonanie flebografii, która pozwala uwidocznić wcześniej wykryte poszerzone sploty żylne oraz dokładnie określić ich lokalizację. Sam zabieg zamykania niewydolnych naczyń wykonywany jest najczęściej z wykorzystaniem techniki coilów i skleroterapii, tzw. techniki „kanapki”, lub metody klejowej, polegającej na podaniu kleju naczyniowego zamykającego naczynia od środka. W części przypadków obie techniki są łączone. Jest to szczególnie istotne u pacjentów ze złożonym problemem naczyniowym, ponieważ połączenie metod pozwala wykorzystać zarówno zalety embolizacji klejowej, jak i coilów ze skleroterapią.

Zabieg jest dla pacjenta mało odczuwalny. Sporadycznie może pojawić się lekkie pieczenie trwające około 1–2 minut podczas podawania preparatu. Pacjent przez cały czas pozostaje świadomy i współpracuje z operatorem, wykonując odpowiedni rodzaj parcia, co ułatwia dotarcie preparatu do konkretnych naczyń.

Średni czas trwania zabiegu wynosi około 60–100 minut.

—

Po zabiegu

Bezpośrednio po zabiegu miejsce wkłucia zabezpieczane jest za pomocą Steri-Stripów, czyli specjalnych pasków zastępujących szwy chirurgiczne. Następnie zakładany jest lekki opatrunek uciskowy.

Pacjent pozostaje w sali pozabiegowej przez około 15–20 minut. W tym czasie zalecane jest dalsze odpowiednie nawodnienie organizmu, które pomaga wypłukać środek kontrastowy i dodatkowo zmniejsza ryzyko działań niepożądanych.

Po zabiegu omawiane są szczegółowe zalecenia pozabiegowe. Przez około tydzień należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego, natomiast chodzenie i codzienne funkcjonowanie są jak najbardziej możliwe. Większość pacjentów wraca do normalnej aktywności bardzo szybko, choć przejściowo mogą pojawić się niewielkie dolegliwości w okolicy pachwin lub jąder.

W razie potrzeby zalecane jest stosowanie leczenia przeciwbólowego oraz profilaktyki przeciwkrzepliwej, którą standardowo prowadzi się przez około tydzień w postaci heparyny.

Pierwsza kontrola odbywa się zwykle po około miesiącu do półtora miesiąca od zabiegu. Podczas wizyty oceniany jest efekt leczenia pod kątem objawów i dolegliwości, z którymi pacjent zgłosił się na zabieg. Należy jednak pamiętać, że pełny efekt embolizacji może wymagać dłuższego czasu – całkowity proces gojenia trwa zwykle od 3 do 6 miesięcy. W niektórych przypadkach dopiero kontrola po takim czasie pozwala na pełną ocenę skuteczności leczenia.